Alfred Sisley

Przodkowie Sisleyów żeglowali nieustannie od jednego brzegu La Manche do drugiego, przemieszczając się a to z Francji do Anglii, to z Anglii do Francji. Sisleyowie byli kupcami, choć w rodzinie tej słowo rozumiane jest we wszelkich możliwych znaczeniach. O ile bowiem jedni byli uczciwymi kupcami, to inni Sisleyowie – mieszkający niedaleko Lydd, nabrzeżnej okolicy na południe od Londynu – zajmowali się kontrabandą.

Alfred Sisley

Alfred Sisley

Dziadek malarza, Thomas (1979-1819), był żonaty trzy razy, za każdym razem z Francuzką, przy czym dwie z żon były siostrami. Thomas mógł podążać drogą wyznaczoną przez własnego ojca – Francisa Sisley’a, legendarnej postaci z annałów kontrabandy. Wybrał jednak działanie legalne. Osiadł w Dunkierce, gdzie otworzył sklep z artykułami luksusowymi. Jego dzieci kontynuowały działalność.

Ojciec Alfreda, William, poślubiwszy Felicję Sell zjednoczył francuskie i angielskie przedsiębiorstwa należące do rodziny. Felicja, wychodząc za mąż w roku 1827, liczyła sobie dziewiętnaście lat. Była piękną, smukłą kobietą, kochającą muzykę i literaturę. (Ojciec Felicji, będąc przemytnikiem, spędził kilka lat w więzieniu w Dover. Później dostał zatrudnienie w tymże miejscu.)

Pomiędzy 1836 a 1839 rokiem William i jego rodzina zamieszkali w Paryżu, by kierować filą rodzinnego przedsiębiorstwa. Alfred przyszedł na świat 30 października 1839  roku w stolicy Francji, przy ulicy Trois-Bornes 19, w jedenastej dzielnicy. Jest ostatnim z czworga dzieci Williama i Felicji.

Nie ma informacji na temat dzieciństwa Sisleya, ani o jego młodzieńczych latach. Jedyne co jest pewne, to fakt, iż w roku 1857, w wieku osiemnastu lat, został wysłany przez rodzinę do Londynu, aby rozpocząć tam studia handlowe. Tam tez zamieszkał u Numy Sisley, przyrodniego brata swojego ojca, mieszkającego w komfortowych warunkach w dzielnicy Fulham. Handel jednak zupełnie nie interesuje Alfreda, a Anglia stała sie dla niego ostatecznie okazją do spotkania się z czymś o wiele bardziej  pasjonującym: malarstwem. W Londynie bowiem młody człowiek odkrywa sztukę Johna Constabla (1776-1737), Wiliama Turnera (1775-1851) i Szekspira (1563-1616).

Po powrocie z do Francji, około 1860 roku, Alfred Sisley już zdecydował jaką drogą powinien iść w życiu. Postanowił zostać malarzem. Prawdziwym początkiem tej drogi stało się jednak jego spotkanie z Frederickiem Bazille’m. Za namową swojego nowego przyjaciela, Sisley zapisał się do pracowni Gleyre’a. Tam spotyka dwóch innych malarzy, którzy również zrewolucjonizują sztukę: chodzi o Claude’a Moneta i Auguste’a Renoira.

Monet, Bazille i Renoir stają się najbliższymi przyjaciółmi Sisley’a. Razem uczęszczali na wykłady do Gleyre’a, razem też decydowali się je opuścić, uznając, że nie mogą się tam swobodnie rozwijać.

W 1861 roku Sisley zaczyna pracować w plenerze. Wyjeżdża często  z przyjaciółmi do lasku Fontainebleau, śladami malarzy z tak zwanej szkoły Barbizon: Camille’a Corota, Jeana Francoisa Milleta, Theodorea Rousseau i Francoisa Daubigny. Wszyscy oni odegrali ważną role jako prekursorzy impresjonizmu; rozwijali malarstwo pejzażowe w terenie, niezwykle odpowiadało gustowi Sisley’a.

Alfred żył w tamtych latach  bez większych problemów z pensji, którą mu wypłacał ojciec. Był przez to w całkiem korzystnym położeniu, gdyż obrazy malowane w rewolucyjny sposób przez niego i jego kolegów nie cieszyły się uznaniem i sprzedawały się źle. I chociaż w 1866 roku dwa z  płócien Sisley’a zostały przyjęte na Salon, w kolejnym roku zostały już odrzucone.

„Kiedy byłem młody, wychodziłem wraz z Sisleyem z Fontainebleau, zabierając ze sobą jedynie przybory do malowania: wędrowaliśmy potem szukając jakiejś wioski i kilkakrotnie wracaliśmy z takich miejsc dopiero po tygodniu, gdy nie mieliśmy już pieniędzy”  wspominał Auguste Renoir po latach.

Martwa Natura z Czaplą - Alfred Sisley - 1867

Martwa Natura z Czaplą – Alfred Sisley – 1867

Ulica de la Machine Louveciennes - Alfred Sisley - 1873

Ulica de la Machine Louveciennes – Alfred Sisley – 1873

"Droga z Hampton Court do Molesey” 1874 – Alfred Sisley

„Droga z Hampton Court do Molesey” 1874 – Alfred Sisley

Widok kanału Saint-Martin, Alfred Sisley, 1870, 50 x 65 cm, Muzeum Orsey Paryż

Widok kanału Saint-Martin, Alfred Sisley, 1870, 50 x 65 cm, Muzeum Orsey Paryż

„Jestem zmęczony wegetowaniem w ten sposób, jak czynię już od dawna. Nadszedł moment, by podjąć wreszcie decyzję, Co prawda nasze wystawy odbywają się i wielce nam służa, lecz sądzę, iż nie należy dłużej się izolować. Chwila, kiedy będzie można obyć się bez prestiżu, jaki łączy się z oficjalnymi ekspozycjami, jest jeszcze daleka. Jestem więc zdecydowany wysłać płótna na Salon”  pisał rozczarowany Sisley.

Alfred Sisley

Alfred Sisley

W 1866 roku umarła matka malarza. W tym czasie Sisley spotkał Marię-Luizę Eugenię Adelajdę Lescouzec. Eugenia, urodzona 17 października 1834 roku była pięć lat starsza od Sisleya. W 1867 roku, z tego związku,  przyszedł na świat jego pierwszy syn, Pierre. Ojciec Sisleya źle przyjął informację o narodzinach nieślubnego syna. Z tego też powodu wstrzymał swoją dotychczasową pomoc finansową. W obliczu takiego stanu rzeczy Sisley postanowił zerwać stosunki z rodziną, decydując się na styl życia wielce odmienny od tego, jaki panował w jego środowisku. W 1869 roku na świat przychodzi córka Silsey’a Jeanne Adele.

Bez żadnej pomocy, w sytuacji gdy rosły potrzeby rodziny, Sisley przeżywał bardzo trudny okres. W 1872 roku zamieszkuje w Voisins, wiosce niedaleko Louveciennes, na zachód od Paryża. Malowniczy i wiejski charakter tego regionu całkowicie mu odpowiadał. Pełen zapału malował pejzaże, teraz już w pełni artystycznie dojrzałe. Niestety sprzedaż obrazów nie była zadowalająca. Mimo zachęty ze strony marszanda obrazów Paula Durand-Ruela, który  tamtego roku dokonał zakupu jego pierwszych płócien, Sisley zaczął się niepokoić brakiem uznania ze strony krytyków i publiczności.

Próbując zmienić tą sytuację dołącza do stowarzyszenia Societe d’artistes, które to w 1874 roku inicjuje w Paryżu pierwszą wystawę impresjonistów. Sisley jeszcze wielokrotnie wystawiał swoje prace w trakcie wystaw impresjonistów aż do roku 1882. Z powodu nie polepszającej się wciąż sytuacji, zaczyna popadać w zwątpienie co do drogi jaką obrał, zastanawiając się czy wysyłanie prac na Salon, nie byłoby jednak lepszym rozwiązaniem.

W międzyczasie, w 1879 roku umiera ojciec Sisleya’a. Tuż przed tym rodzinne przedsiębiorstwo prowadzone przez Williama zostaje zrujnowane przez ogromne

Portret Alfreda Sisleya - Auguste Renoir 1875 rok

Portret Alfreda Sisleya – Auguste Renoir 1875 rok

straty. W tym samym roku sytuacja finansowa Alfreda stała się beznadziejna. Świadczą o tym listy pochodzące z tego okresu. Pomoc ze strony nielicznych marszandów, w tym głównie Duranda-Ruela, pozwalała mu zdobyć jedynie marne grosze w zamian za sprzedane po niskiej cenie płótna.

Kłopoty zmusiły go do przeprowadzki: najpierw do Sevres, a następnie do Moret-sur-Loing, miasteczka odległego o prawie sto kilometrów od Paryża, gdzie zamieszkał w 1880 roku. Regionu tego nie opuścił już aż do śmierci.

Mimo coraz większej liczby wystaw poświęconych jego dziełu, Sisley nie doczekał się uznania, jakie publiczność zarezerwowała dla jego kolegów: Maneta, Renoira czy Moneta. Jak zauważył Camille Pissarro, byli oni obaj zapomnianymi malarzami impresjonizmu.

W połowie lat 90-tych zdrowie Sisleya znacznie się pogorszyło. W 1897 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii na trzymiesięczny pobyt. W sierpniu tegoż roku poślubił w Cardiff Eugenię. Po powrocie starał się o obywatelstwo francuskie, lecz brakowało mu odpowiednich dokumentów i jego starania zakończyły się niepowodzeniem. Pod koniec 1898 roku, zaledwie rok po oficjalnie zawartym małżeństwie Sisley stracił żonę: Eugenia umiera w Moret 8 października. Niedługo potem – w 1899 roku – umiera Alfred Sisley. Zostaje pochowany 1 lutego na cmentarzu Moret-sur-Loing.

Źródło: Wielcy malarze, Ich życie, inspiracje i dzieło. Alfred Sisley cz. 161, Eaglemoss Polska Sp. z o.o. 2001