Art deco

Art deco, nazwany także stylem "moderne", jest imponującym zlepkiem sztuki i rzemiosła, wywodzący się z pierwszych lat XX wieku. Styl ten rozwijał sę do wybuchu II wojny światowej, a szczytowy etap jego rozwoju to lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku. Nazwa "art. deco" wiązana jest zazwyczaj z epoką luksusu, bogactwa i dekoracji. Największym osiągnięciem tego stylu było zapcząkowoanie nowej ery wzornictwa historycznego. Kierunek ten wywarł wpływ na architektów, projektantów mody i tkanin, rzeźiarzy, jubilerów, artystów - stolarzy i wielu innych twórców. Po raz pierwszy na tak dużą skalę idea wzornictwa objęła zarówno przedmioty codziennego użytku dostępne dla każdego jak  i luksusowe przedmioty, cenione przez bogatą elitę.

Styl czerpał z przeszłości, m.in z secesji. Wchłonął ideę estetycznej jedności projektu, ale stosował odmienne techniki i stylistyki. Charakteryzował się klasycyzującym zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form, poszukiwaniem piękna w funkcji przedmiotu użytkowego i jasności przekazu w grafice czy malarstwie. Żywą i jasną kolorystykę odziedziczył po fowizmie.

Ważną rolę odegrała sztuka plemienna, która fascynowała na początku XX wieku. Była nierozerwalnie  związana ze zjawiskiem kolonializmu i rozwijem stosunkowo młodych dziedzin nauki, jak archeologia, antropologia i etnografia.

Okres art. deco bywa błędnie utożsamiany z latami międzywojennymi, gdyż przedmioty w tym stylu powstały również przed pierwszą wojną światową. Na początku XX wieku głównym centrum wzornictwa był Paryż, w celu podkreślenia znaczenia miasta w osiągnięciach sztuk dekoracyjnych zdecydowano o zorganizowaniu wielkiej wystawy. Z powodu wojny jej termin został przesunięty, otwarto ją 28 kwietnia 1925 roku pod nazwą Exposition Internationale ses Arts Decoratifs et Industries Moderns. (Międzynarodowa Wystawa Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa)

Ludzie kojarzeni z twórczością w stulu art deco i związani z Paryżem to:

Edouard Benedictus (1978 - 1930) - dekorator, projektant tkanin

Jean Dupas (1882 - 1964) - arysta- dekorator

Paul Follot -(1877 - 1941)  projektant mebli i dekorator1925-Poster

Rene Lalique - (1860 - 1945) artysta tworzący w szkle, jubiler.

Jacques - Emile Ruhmann (1879 - 1933)

Pierra Legrain (1889 - 1929) - tworzył oprawy do książek oraz meble

Edgar Brandt (1880 - 1960) - metaloplastyk

Marcel - Andre Bouraine (1886 - 1948) - rzeźbiarz

Maurice Dufrene (1876 - 1955) projektant mebli

Raymond Templier  (1891  1968) jublierExpo_internationale_210

Jean Fouquet (1899 - 1984) jubiler

Tamara Łempicka (1900 - 1980) - malarka

Projektanci i artyści art. deco często publikowali próbniki z wzorami. Można je było używać na różne sposoby, jako wzór tkaniny ubraniowej czy obiciowej. kobierców, tkanin dekoracyjnych czy tapet.

 

Artyści - dekoratorzy francuscy 1901 roku utworzyli Stowarzyszenie Artystów Dekoratorów i cyklicznie organizowali wystawy swoich prac. W Paryżu pojawiały się specjalistyczne sklepy posiadające w swojej ofercie luksusowe wyroby rzemieślników. Pod koniec lat 20-stych popularnością cieszyły się salony, w których sprzedawano nie rękodzieło, ale także produkowane masowo przedmioty dobrej jakości, na które mogli sobie pozwolić również niezamożni ludzie. Takim salonem był na przykład Salon des Arts Menagers powstały w 1923 roku.

 

Rockefeller Center Nowy Jork
Rockefeller Center Nowy Jork

Art deco rozwiajało się nie tylko we Francji ale również w innych krajach Europy oraz dość intensywnie na  kontynencie amerykańskim. To właśnie w Nowym Jorku wzniesiono w latach 1932 -1940 słynny Rockefeller Center. Projekt stanowił zespół urbanistyczny, w którym udało się skutecznie połączyć potężną deklarację siły i bogactwa ze strony włąsciciela drapacza chmur z potrzebą włąsciwego planowania urbanistycznego. Był to największy w Ameryce prywatny kompleks biznesowo - rozrywkowy przed wojną.

Polsce w latach 20. działały grupy artystyczne Blok, Praesens, a.r. i spółdzielnia artystyczna Ład. Polski pawilon na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu 1925 roku wzbudził duże zainteresowanie.

paul follot krzesło
Krzesło autorstwa Paula Follota

 

 Źródło: Art. deco - Style w sztuce świata, Camilla de la Bedoyere, Arkady; wikipedia