Camille-Marie Stamaty

Camille-Marie Stamaty - francuski pianista, najbardziej rozchwytywany nauczyciel gry na pianinie w XIX wiecznym Paryżu.

 Camille-Marie Stamaty (Rzym, 13 marca, 1811 – Paryż, 19 kwietnia, 1870) był francuskim pianistą a także wybijającym się i powszechnie pożądanym nauczycielem gry na pianinie w XIX wiecznym Paryżu, którego istnienie dziś odeszło w niepamięć. Jego znanymi uczniami byli Louis Moreau Gottschalk i Camille Saint-Saëns.

1818 rok, obrazek autorstwa Ingres przedstwiający Stamaty w wieku siedmiu lat na kolanach matki i w otoczeniu rodziny
1818 rok, obrazek autorstwa francuskiego malarza Jean-Auguste Ingres’a przedstawiający Stamaty w wieku siedmiu lat na kolanach matki i w otoczeniu rodziny

Camille-Marie Stamaty urodził się w Rzymie 13 marca 1811 roku, był synem Greka i Francuski. Jego ojciec przez pewien czas był Francuskim konsulem we włoskim mieście. Według  Antoine François Marmontel (francuski pianista i nauczyciel), który prawodopodobnie ją znał jego matka była we Włoszech śpiewaczką operową. Ojciec Stamaty zmarł w  1818 roku co skłoniło rodzinę do przeprowadzki do Francji – najpierw do Dijon, potem do Paryża.

Samaty nie ćwiczył się w muzyce w młodym wieku, Marmontel wspomina, że nauka muzyki zajmowała drugorzędne miejsce po nauce literatury i historii.   Do momentu ukończenia 14-stu lat nie miał nawet swojego własnego pianina. Jego matka, wspierana przez rodzinę, był przeciwna karierze syna związanej z muzyką, pomimo tego, że Samaty wykazywał muzyczne zdolności od najmłodszych lat. Rodzina Stamty’ego wymarzyła sobie dla niego karierę dyplomty, inzyniera budownictwa czy też urzędnika. Stamaty został w końcu urzednikiem – ale nie porzucił muzyki. W wolnym czasie praktykowł i komponował, a jego gra była na tyle dobra, że dawał popisy na przyjeciach i spotkaniach towarzyskich w wytornych, paryskich domach. Było to spore osiągnięcie, ponieważ Paryż był postrzegany jako miasto pianistów i Stamaty był zmuszony konkurować na salonach z powszechnie znanymi i podziwiaymi osobami takimi jak: Sigismond Thalberg, Franz Liszt, Stephen Heller, Henri Herz, Emile Pruden.

Na jego dalsze losy miało wpływ spotkanie z Friedrichem Kalkbrennerem. Kalkbrenner szukał ucznia, który mógłby prowadzić z nim jego szkołe. Rozważał Frederic’a Chopina, ale ten za radą swego nauczyciela Józefa Elsnera odmówił. Odmowa spotkała go również w przypadku propozycji złozonej Charlesowi Halle.

Stamaty pod wieloma wzgledami był idealnym kandydatem dla Kalkbrennera. Był utalentowany, ambitny a w dodatku biedny i znudzony

Friedrich Kalkbrenner
Friedrich Kalkbrenner

swoją pracą urzednika. Ponad to był przygotowany na  znoszenie stylu bycia Kalkbrennera cieszącego się reputacją służbisty. Marmontel wskazywał, że Stamaty nie był artystą na skalę Chopin’a, nie miał silnej osobowości charakterystycznej dla wielkich geniuszy, był więc idealny aby wytrwać w surowym reżimie Kalkbrennera. Stamaty otrzymał więc propozycje: został uczniem Kalkbrennera oraz jego répètiteur. Répètiteur oznaczało nauczyciela pomocniczego. Kalkbrenner prowadził bardzo kosztowne i modne wówczas kursy gry na pianinie, podczas gdy Stamaty przygotowywał studentów do zajęć z Kalkbrennerem, czyli prowadził lekcje wstępne.

Przez około 35 lat (1835–1870) Stamaty musiał być najbardziej poszukiwanym i modnym nauczycielem gry na pianinie w Paryżu. Miał mnóstwo studentów, większość z nich pochodziła z zamożnych rodzin, z arystokratycznych przedmieść miasta (Saint-Germain i Saint-Honoré). Jego lekcje były bardzo kosztowne. Według  Marmontela był urodzonym nauczycielem i miał przydatną zdolność wzbudzania zaufania nawet nie tyle co u uczniów – ale u ich matek.

Stamaty okładka„Należy dodać, że Stamaty posiadał kombinację wszystkich odpowiednich cech, które mogły wzbudzać pewność i zaufanie u matek rodzin: był dystyngowany, poprawny, zachowywał rezerwę, i reprezentował czysty talent. Mówił mało, osiągnął dużo” [1]

Metoda nauki gry jaką reprezentował Stamaty polegała na utrzymywaniu w stanie unieruchomienia ciała i ramion, trzymaniu łokci przywartych do ciała i ograniczaniu całej pracy mięśni do palców i przedramion.

Stamaty skomponował dużą ilość krótkich utworów przeznaczonych do nauki gry na pianinie, jednak żaden z nich nie znajduje się w dostępnych dziś repetytoriach dla uczniów.

Stamaty od 19 roku życia cierpiał na wyczerpanie nerwowe, przepracowanie i częste, poważne ataki reumatyzmu. Czasem te dolegliwości trwały dłużej i Stamaty był zmuszony przerywać swoja działalnośc muzyczną. Kiedy w 1846 roku zmarła jego matka, opóścił Paryż i na rok udał się do Rzymu gdzie dochodził do siebie po stracie.

Stamaty ożenił się 1848 roku i miał czworo dzieci.

 

[1] Jean Francis Marmontel, 1878, autobiografia

Źródło: wikipedia.org tłumaczenie własne