Chocolat – Rafael Padilla

Chocolat - Rafael Padilla. Pierwszy czarnoskóry klaun, który podbił Paryż. Wraz z Georgem Foottit stworzyli wyjątkowy duet sceniczny, a „Chocolat” stał się jedną z najbardziej rozpoznawanych osobowości Montmartre’u.

Jego prawdziwe imię to Rafael Padila – to przynajmniej wynika z aktu zgonu. Również z tego dokumentu można wywnioskować iż urodził się prawdopodobnie w 1868, sądząc po ilości lat jakie podano w chwili śmierci.  Rafael przyszedł na świat się w jako afrykański niewolnik na Kubie w Hawanie. Był wychowywany przez innego niewolnika do czasu gdy jeszcze jako dziecko został kupiony przez  Senor Castano.

Chocolat
Chocolat

Bogatego kupca, który posiadał Biuro handlowe w Bibao w Hiszpanii. Matka Castano mieszkała niedaleko Sopuerta, i tam Castano wysłał Rafaela aby pełnił rolę służącego. Rafael jednak uciekł z tego miejsca i aby się utrzymać parał się różnych zajęć takich jak odźwierny, górnik itd. W wolnym czasie dużo ćwiczył fizycznie, a także dawał popisy tańca w lokalnych kafejkach dorabiając dodatkowo parę groszy.

Foottit i Chocolot
Foottit i Chocolot

To właśnie tam, około 1884 roku, zobaczył go klaun Tony Grice, gwiazdor Madrit’s Circo Orice. Jego uwagę przykuł nie tylko fakt, że Rafael umie zabawiać innych, ale też, że jest czarny – czyli egzotyczny. Poza tym był dobrze zbudowany oraz młody. Zaoferował mu posadę swojego asystenta w zamian otrzymując miejsce do zamieszkania oraz niewielkie wynagrodzenie. Dołączył do Toniego oraz jego portugalskiego przyjaciela Tonyto. Dostał pseudonim Chocolat (po francusku czekolada). Był ciekawym zjawiskiem na scenie w czasach kolonializmu, był czarny ale wyglądał niewinnie i zabawnie.

Jego paryski debiut w Nouveau Cirque z Tonym miał miejsce w 1886 roku. Niedługo potem zwrócił na niego uwagę inny znany klaun Foottit i zaproponował mu duet, który przeszedł do historii. Występy dwóch klaunów ściągały szeroką publikę, Chocolat stawał się coraz bardziej popularny. Istnieją przekazy, mówiące o tym, że w prezentowanych skeczach Foottit grał dominującego klauna, który rządzi w duecie – Chocolat przypadła natomiast rola permanentnej ofiary. Tego typu „bilans” postrzegany był jako coś naturalnego w relacjach Czarny – Biały w tamtych czasach. Czarny powinien być podporządkowany swojemu Białemu Panu.

Foottit i Chocolat
Foottit i Chocolat

Historycy cyrku poświęcili dużo czasu relacji Chocolat – Fotitte w kontekście rasowym. Co jednak ciekawe, 447d997021babf3aa1806275e75c0398ciężko jest do końca wierzyć temu iż Foottit jako klaun prezentował jedynie władcze zachowania. Przetrwały dokumenty filmowe pokazujące skecze klaunów, i Chocolat wcale nie wygląd na nich jak pasywna ofiara. Bardzo często sytuacja się odwraca, Chocolat bierze odwet i naśmiewa się z Foottit. Czyli tak jak powinna wyglądać komedia.

Trzeba przyznać, że Foottit miał czasem problem na scenie z Chocolata, gdyż temu zdarzało się zapomnieć swojej roli – nie był zbyt zdyscyplinowany. Trzeba więc było często improwizować.

Foottit&Chocolat byli niezaprzeczalnie gwiazdami Nouveau Cirque. Jeden z dyrektorów postanowił aby zrobili tour po Francji – ale okazało się, że w terenie nie zostali tak entuzjastycznie przyjeciel jak w Paryżu.

Gdy Foottit  postanowił występować ze swoimi synami i wyjechał z miasta Chocolat miał problem ze znalezieniem pracy. W zasadzie obojgu ciężko było odnosić sukces w pojedynkę – paryżanie pokochali ich jako duet. Chocolat do tego nie był wyedukowany, nie

Foottit i Chocolat
Foottit i Chocolat

miał żadnych umiejętności do prowadzenia biznesu. Jego kariera w Nouveau Cirque pozwalała mu w zasadzie przetrwać i to wszystko. Akceptował  co mu proponowano, byle móc utrzymać siebie i rodzinę. Przez jakiś czas Chocolat próbował występów ze swoim synem Eugene – niestety bez większych sukcesów.

Chocolat zmarł niepodziewanie  4 listopada w 1917 około 10:30  w pokoju hotelowym.

Podobno przebywał tam gdyż przygotowywali pokaz wraz Foottit i Bobem O’Connerem w Cirque Rancy w Bordoaux. Widomo też, że Chocolat, podobnie jak Foottit był alkoholikiem. Zdjagnozowano atak serca.  Został pochowany na protestanckim cmentarzu w Bordoaux, w sekcji przeznaczonej dla ubogich. Obecnie częściej jest wspominany od swojego partnera. W 2012 roku powstała książka na jego temat „Chocolat, czarny klaun” napisana przez Gerarda Noiriela, a w 2016 jej filmowa adaptacja „Chocolat” z Omarem Sy w roli tytułowej oraz Jamsem Thieree jako Foottit w reżyserii Roschdy Zem.

Chocolat na obrazku autorstwa Toulouse Lautrec'a
Chocolat na obrazku autorstwa Toulouse Lautrec’a

Malarz Toulouse-Lautrec stworzył kilkanaście prac uwieczniających Chocolat. Colette wspomniała o nim w swojej powieście Gigi. Bracia Lumier nakręcili kilka filmów z duetem, które jednocześnie były  jednymi z pierwszych w historii kina.

Źródło: Cirkopedia

Poniżej jeden z filmów braci Lumiere, pokazujący wybrany skecz.