Południk Paryża

Południk paryski
Południk paryski

Technicznie rzecz ujmując południk paryski to południk przechodzący przez obserwatorium w Paryżu we Francji o długości geograficznej wschodniej 2°20′14,025″.  Jego przebieg w pierwszej połowie XX wieku wytyczył Francois Arago, francuski astronom, matematyk i geodeta. Naniósł na mapę część południka przechodzącego przez Francję, Morze Śródziemne i Barcelonę. Do 1884 roku południk paryski (PMT – Paris Mean Time)  pełnił funkcję południka zerowego. Później funkcję tą przejął południk przechodzący przez Londyn (GMT – Greenwich Mean Time).

W 1994 roku na zamówienie miasta Paryża powstał wyjątkowy pomnik zaprojektowany przez holenderskiego artystę Jana Dibbetsa. Na paryskiej części południka, przecinającej miasto w poprzek, z południa na północ, na przestrzeni dwunastu kilometrów ułożono sto trzydzieści pięć medalionów, wykonanych z brązu,  z inskrypcją ARAGO. Płytki umieszczone są w różnych miejscach: na ulicach, w parku, w budynkach. Co ciekawe, tak się składa, że trasa wiedzie wzdłuż miejsc lub przez  budynki, z których każdy odgrywa pewną rolę w historii Francji.  Jego punkty przechodzą przykładowo przez pałac Luksemburski, Luwr (sam jego środek) czy Comedie Francaise.

Płytka Argo przed LuwremNa płytkach z brązu umieszczone są znaczki N – północ oraz S – południe, które mają wskazywać kierunek marszu. Teoretycznie kolejna płytka powinna znajdować się na wirtualnej linii pomiędzy N i S. Płytek zgodnie z założeniem powinno być 135, chociaż w rzeczywistości jest ich około 10 mniej. Część z nich niestety skradziono.W 2000 roku niektóre zostały wymienione na

Obserwatorium Paryskie - linia południka zaznaczony na podłodze. To stąd prowadzi szlak płytek pomnika Dibettsa
Obserwatorium Paryskie – linia południka zaznaczona na podłodze. To stąd prowadzi szlak płytek pomnika Dibettsa

nowe, trochę większe medaliony.

W 2000 roku w związku z obchodami millenium, znany architekt Paul Chemetov zgłosił nowy projekt aby dawny południk zerowy, od Dunkierki do granicy z Hiszpanią oznaczyć symbolami, tak aby stworzyły pomnik. Posadzono rząd drzew, a 14 lipca 2000 roku wzdłuż tej zielonej linii w  ponad 330 miejscach zorganizowano pikniki dla wszystkich chętnych. Francuzi przyjęli pomysł z wielkim entuzjazmem. Przy tej okazji okazało się, że pomnik zaprojektowany przez Dibbetsa został zupełnie nie zapomniany i nikt nawet nie wspomniał o tej pierwotnej inicjatywie zrealizowanej kilka lat wcześniej. Po jakimś czasie rozgorzała dyskusja oraz pytanie czy nowy projekt to nie plagiat.

Wzdłuż południka paryskiego postanowił powędrować Philip Freriks, co zaowocowało unikatowym przewodnikiem zatytułowanym: „Południk Paryża, Fascynująca wędrówka przez stolicę Francji”. Na wstępie Freriks pisze o samym Arago, o tym jak powstał pomnik, oraz jak sam próbował odnaleźć wszystkie płytki. W kolejnych rozdziałach przemieszczamy się po Paryżu zgodnie z numeracją płytek i ich lokalizacją. Każdemu miejscu towarzyszą ich opisy oraz informacje o wydarzeniach związanych z historią i życiem kulturalnym miasta.