„Śpiąca cyganka” – 1897 Henri Rousseau

Rousseau pozostawił w tyle impresjonistów ale podzielał ich niechęć do akademickich zasad. Jego motywy są płaskie, brakuje zachowania reguł perspektywy tak samo jak poczucia proporcji. Obraz „Śpiąca cyganka” powstał po śmierci syna artysty Henri-Anatola, który zmarł w wieku osiemnastu lat. Został wystawiony w 1897 roku na Salonie Niezależnych. Do obrazu została dołączona legenda:

„Drapieżnik, mimo, że bezlitosny, waha się czy ma rzucić się na swoją ofiarę, która zmożona zmęczeniem, zapadła w głęboki sen”.

Rousseau próbował nakłonić do kupna tej pracy mera Laval –  jego rodzinnego miasta. Pisał: „To bardzo poetyckie, poetyckie dzieło”. Niestety oferta nie spotkała się z zainteresowaniem.

Co ciekawe płótno na jakiś czas zaginęło i pojawiło się ponownie w 1923 roku, wywołując kontrowersje co do autentyczności.

Malarz Jacques Emile Blanche (1861 – 1942) na temat obrazu : „dziwaczność jego oznacza początek nowej fazy – surrealizmu i zarazem śmierć ducha impresjonizmu” 

„Skąd bierze się podobna rzecz? Z księżyca..Róża burz, sen snów, cisz cisz. Cyganka. Henri Rousseau” Jean Cocteau 1926