„Tratwa meduzy” 1819 – Théodore Géricault,

Théodore_Géricault,_Le_Radeau_de_la_Méduse

„Tratwa meduzy” to jedno z najsilniej oddziałujących arcydzieł francuskiego malarstwa romantycznego i najambitniejszy obraz Gericaulta. – Scala/Art Resource, NY

17 czerwca 1816 roku u wybrzeży Senegalu zatonął francuski statek „Meduza”. Podczas ewakuacji tonącego statku kapitan i oficerowie zarezerwowali dla siebie sześć łodzi ratunkowych, podczas gdy reszta załogi była zmuszona zadowolić się tratwą zrobioną z masztów. Początkowo łodzie holowały tratwę – ale ponieważ zbyt spowolniała ich ruch – podjęto decyzję aby się od niej uwolnić. Tratwa dryfowała tylko 4 mile od brzegu ale odnaleziono ją dopiero po 3 dniach. ze 150 osób ocalało jedynie 15.

Pozostawienie pasażerów na morzu przez kapitana było bardzo źle odebrane przez wielu Francuzów. Ponieważ kapitan był rojalistą popierającym monarchię Burbonów, odczytano to zachowanie jako powrót przedrewolucyjnego lekceważenia biednych przez artystokrację.

Tą właśnie historię Geracault postanowił ukazać na swoim obrazie. Pomimo, że na twarzach i w gestach ludzi na tratwie widzimy przerażenie, malarz łączy ich agonię z potężną nadzieją. Znajdujący się na podwyższeniu Murzy (Jean Charles) desperacko stara się zwrócić uwagę majaczącego w oddali statku. Chociaż pochodził z niższych klas, w kompozycji znajduje się najwyżej. Jest romantycznym bohaterem, który przezwycięża ograniczenia klasowe, aby uratować swoich braci. W rzeczywistości Jean Charles zmarł kilka dni po przybyciu pomocy.

Obraz ma wielkie rozmiary: 419 × 716 cm. Dla wielu osób w tamtych czasach był szokujący. Jednym z jego zagorzałych krytyków był malarz Jean Auguste Dominique Ingres, który postulował aby obraz usunięto z Luwru. Jego zdaniem psuł on bowiem smak publiczności, która powinna być przyzwyczajana do piękna.  cyt:  „Sztuka powinna przekazywać wyłącznie Piękno i uczyć nas wyłącznie Piękna”.

Ta niechęć Ingresa wobec tego dzieła  przerodziła się w ogólna awersję do romantycznego malarstwa i wywołała wojnę między neoklasykami a romantykami.

Do obrazu Gericaulta pozował jego wielki fan Eugene Delacroix. Jest on martwym mężczyzną leżącym twarzą do dołu na pierwszym planie obrazu.

„Tratwa meduzy” 419 × 716 cm, 1819, Théodore Géricault, Luwr, Paryż