Giverny. Ta niewielka normandzka wioska stała się domem Claude’a Moneta na ponad czterdzieści lat i miejscem, które na zawsze zmieniło historię sztuki.
To właśnie tutaj powstały słynne Nenufary, serie Stogów siana oraz wiele innych dzieł, które dziś uznawane są za szczytowe osiągnięcia impresjonizmu. Dom i ogród Claude’a Moneta w Giverny nie były jedynie tłem jego życia. Artysta uczynił z nich swoje największe dzieło.
Dlaczego Claude Monet wybrał Giverny?
Claude Monet przeprowadził się do Giverny w 1883 roku. Miał wtedy 43 lata i za sobą trudny okres życia. Po śmierci pierwszej żony Camille oraz latach problemów finansowych szukał miejsca, które zapewniłoby spokój zarówno jemu, jak i licznej rodzinie.
Giverny okazało się idealnym wyborem. Położone pomiędzy Paryżem a Rouen, oferowało łatwy dostęp do stolicy, a jednocześnie zachowywało wiejski charakter. Okoliczne pola, łąki, Sekwana i rzeka Epte dostarczały niekończących się motywów malarskich.
Początkowo Monet wynajmował dom. Gdy jego sytuacja finansowa się poprawiła, wykupił posiadłość i rozpoczął jej stopniową przebudowę zgodnie z własną wizją.
Dom Claude’a Moneta w Giverny
Choć dziś dom wygląda jak muzeum, przez dziesięciolecia był przede wszystkim tętniącym życiem miejscem zamieszkiwanym przez dużą rodzinę.
W jego wnętrzach szczególną uwagę zwracają kolorowe pomieszczenia. Słynna żółta jadalnia i błękitna kuchnia pokazują, że Monet myślał o kolorze nie tylko jako malarz, ale również jako gospodarz i projektant własnej przestrzeni.
W salonie można zobaczyć reprodukcje obrazów, które artysta trzymał przy sobie do końca życia. To swego rodzaju wizualna autobiografia, przypominająca najważniejsze etapy jego twórczości – od normandzkich wybrzeży po własny ogród w Giverny.
W domu zachowała się również imponująca kolekcja japońskich grafik. Monet zgromadził ich ponad dwieście. Fascynacja sztuką Japonii miała ogromny wpływ na jego sposób komponowania obrazów i późniejsze projekty ogrodowe.
Ogród Claude’a Moneta – żywe dzieło sztuki
Największą atrakcją Giverny pozostają jednak ogrody.
Monet nie traktował ich jak zwykłego przydomowego ogrodu. Tworzył je z taką samą starannością, z jaką malował obrazy. Planował układy kolorów, terminy kwitnienia roślin i wzajemne relacje między poszczególnymi gatunkami.
Przed domem znajduje się Clos Normand – rozległy ogród kwiatowy przecinany centralną aleją. Metalowe łuki porośnięte pnączami należą dziś do najbardziej rozpoznawalnych elementów całej posiadłości.
Spacerując tymi alejkami, łatwo zrozumieć, dlaczego Monet mówił o ogrodzie jak o swoim najpiękniejszym dziele.
Japoński mostek i ogród wodny
Pod koniec XIX wieku Monet postanowił stworzyć drugą część ogrodu po drugiej stronie drogi. Zakupił dodatkowy teren i przekształcił go w staw inspirowany japońską estetyką.
Powstał wówczas słynny ogród wodny z zielonym mostkiem, wierzbami płaczącymi i egzotycznymi gatunkami roślin.
To właśnie ten fragment posiadłości stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w historii sztuki. Odbicia drzew, nieba i roślin na powierzchni wody fascynowały Moneta przez wiele lat. W kolejnych obrazach coraz mniej interesowały go same obiekty, a coraz bardziej światło, kolor i ulotne wrażenia.
Nenufary – symbol Giverny
Trudno dziś wyobrazić sobie Giverny bez nenufarów.
Co ciekawe, kolorowe odmiany lilii wodnych nie były w XIX wieku powszechne. Monet odkrył je podczas Wystawy Światowej w Paryżu i zamówił do swojego nowego ogrodu wodnego.
Z czasem stały się one głównym motywem jego późnej twórczości. Artysta namalował około 250 obrazów przedstawiających staw i lilie wodne. W wielu z nich granica między wodą, niebem i roślinnością niemal zanika.
Dla wielu historyków sztuki te późne dzieła są jednym z kroków prowadzących do narodzin malarstwa abstrakcyjnego.
Co stało się z posiadłością po śmierci Moneta?
Claude Monet zmarł w swoim domu w Giverny 5 grudnia 1926 roku.
Po jego śmierci posiadłość stopniowo podupadała. Dopiero w drugiej połowie XX wieku rozpoczęto zakrojoną na szeroką skalę renowację domu i rekonstrukcję ogrodów.
Dzięki pracy historyków sztuki, ogrodników i konserwatorów udało się przywrócić miejscu wygląd zbliżony do tego, jaki miało za życia artysty. W 1980 roku posiadłość została otwarta dla zwiedzających.
Dziś jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc związanych ze sztuką we Francji.
Dlaczego warto odwiedzić Giverny?
Wizyta w Giverny pozwala spojrzeć na twórczość Moneta z zupełnie innej perspektywy. Oglądając jego obrazy w muzeum, widzimy efekt końcowy. Spacerując po ogrodach, można natomiast zobaczyć źródło inspiracji.
To miejsce pokazuje, że impresjonizm nie był jedynie sposobem malowania. Był przede wszystkim sposobem patrzenia na świat.
Dom i ogród Claude’a Moneta w Giverny pozostają jednym z najlepszych miejsc, by zrozumieć, jak artysta obserwował naturę, światło i zmieniające się pory roku. To właśnie tutaj stworzył swój własny świat – świat, który do dziś zachwyca miliony odwiedzających z całego świata.
Chcesz zwiedzić Giverny świadomie i odkryć miejsca, których większość turystów nie zauważa? Pobierz mój e-book „Monet w Giverny. Wioska, dom i ogrody artysty”, w którym znajdziesz historię miejsca, szczegółowy przewodnik po domu Moneta oraz praktyczne wskazówki dotyczące zwiedzania.
