„Paryż. Lata 20., lata 30. Taniec na wulkanie” to kontynuacja opowieści o francuskiej stolicy rozpoczętej przez Martę Orzeszynę w książce „Paryż belle époque. Sekrety miasta świateł”. Tym razem autorka prowadzi nas dalej – do Paryża dwóch niezwykle intensywnych dekad między końcem I wojny światowej a wybuchem kolejnej.
To opowieść o Paryżu dwóch niezwykle intensywnych dekad – od zakończenia I wojny światowej po schyłek lat 30. Autorka pokazuje miasto nie tylko jako stolicę sztuki i rozrywki, ale umieszcza jego życie kulturalne w znacznie szerszym kontekście społecznym i historycznym. Pisze o traumie Wielkiej Wojny, polityce i głośnych aferach finansowych, zmieniającej się pozycji kobiet, Montparnassie i jego artystycznej bohemie, sporcie, modzie, art déco, dadaizmie i surrealizmie, literaturze, teatrze, kinie i muzyce, a także o wynalazkach i rozwoju techniki. Osobne miejsce zajmują ludzie tworzący atmosferę ówczesnego Paryża – artyści, projektanci, pisarze, sportowcy i przedstawiciele paryskich elit, wśród nich także liczni Polacy.
Nie jest to jednak wyłącznie obraz beztroskich années folles. W tle coraz wyraźniej pojawiają się kryzys gospodarczy i społeczny lat 30., polityczne radykalizmy i zbliżająca się kolejna wojna. Sama autorka podważa nieco utrwalony przez literaturę i kino mit dwóch szalonych dekad: za jazzem, zabawą i artystyczną rewolucją kryły się wojenne traumy, a później narastające zagrożenie faszyzmem. Stąd też bardzo trafny podtytuł – „Taniec na wulkanie”.
To również książka bardzo atrakcyjna wizualnie – duży, solidnie wydany tom w twardej oprawie, bogato ilustrowany fotografiami, reprodukcjami, plakatami i materiałami archiwalnymi. Ilustracje nie są tu jedynie ozdobą: pozwalają zobaczyć ludzi, miejsca, modę i estetykę epoki, o której opowiada tekst. Całość ma charakter książki, którą równie dobrze można czytać od początku do końca, jak i przeglądać, zatrzymując się na interesujących postaciach, wydarzeniach i ilustracjach.
Marta Orzeszyna, Paryż. Lata 20., lata 30. Taniec na wulkanie, Dom Wydawniczy REBIS, wydanie I, Poznań 2026, ISBN 978-83-8338-408-5.
