Przedstawiam Wam pozycję, która po raz pierwszy ukazała się dawno temu, a dziś – po latach – wraca w nowej odsłonie dzięki Wydawnictwu SBM. To wspomnienia Ambroise’a Vollarda (1866–1939), francuskiego marszanda, wydawcy i kolekcjonera sztuki, jednego z najważniejszych pośredników między artystami awangardy a publicznością przełomu XIX i XX wieku.
Książka składa się z trzech części, a każda z nich poświęcona jest innemu artyście. Vollard przywołuje anegdoty, cytuje, dopowiada i odtwarza swobodne rozmowy z malarzami. Poznajemy ich od prywatnej strony: mają swoje wady i natręctwa, potrafią zakląć, a innym razem rozczulić się nad wspomnieniem. Mówią o swoich sympatiach albo z pasją krytykują innych. Vollard wszystko sprawnie scala i okrasza humorem — nie raz podczas lektury łapałam się na tym, że uśmiecham się do siebie.
„Słuchając Cézanne’a, Degasa i Renoira” Vollard napisał w 1938 r., pod sam koniec życia, czyli wiele lat po wydarzeniach, które opisuje. Wówczas wszyscy trzej bohaterowie — Cézanne, Degas i Renoir — już nie żyli: Cézanne zmarł w 1906 r., Degas w 1917, a Renoir w 1919.
Autor opierał się na swojej pamięci i notatkach sprzed dekad. Nie jest to zatem dokument, lecz subiektywny obraz świata impresjonistów widziany oczami marszanda, który – warto dodać – lubił podkreślać swoją rolę w historii sztuki. Coś pomiędzy pamiętnikiem a literackim portretem epoki.
Historycy konfrontują więc zawarte tu informacje z innymi źródłami. Dla czytelników zaś to wspaniała podróż w czasie i możliwość „posłuchania” malarzy, nawet jeśli ich wypowiedzi zostały przez autora nieco ubarwione.
Na zdjęciu jestem z książką przy kawiarnianym stoliku w Jas de Bouffan – dawnej posiadłości Cézanne’a w Aix-en-Provence. To właśnie w Aix Vollard często gościł u Cézanne’a.
