Jeanne Hébuterne była ostatnią miłością, muzą i towarzyszką życia Amedea Modiglianiego. Ich historia to jedna z najbardziej poruszających opowieści artystycznego Paryża: trwała niespełna trzy lata i skończyła się tragedią dwa dni po śmierci malarza.
Kim była Jeanne Hébuterne?
Jeanne Hébuterne urodziła się 6 kwietnia 1898 roku w Meaux pod Paryżem. Pochodziła z katolickiej, mieszczańskiej rodziny i uczyła się malarstwa. Sama też malowała i rysowała, choć przez dziesięciolecia jej prace pozostawały w cieniu portretów, które namalował jej Modigliani. Współcześni opisywali ją jako delikatną, nieśmiałą i cichą.
Jak poznali się Jeanne Hébuterne i Modigliani?
Poznali się w 1917 roku na Montparnassie. Najczęściej podaje się, że w Académie Colarossi, gdzie Jeanne uczyła się rysunku. Miała wtedy 19 lat, a Modigliani był od niej o 14 lat starszy. Szybko została jego natchnieniem. Nie próbowała zmieniać Modiglianiego, który często pogrążał się w alkoholu i narkotykach. Akceptowała go takim, jaki był, i poświęciła mu się bez reszty.
Rodzice Jeanne nie akceptowali tego związku. Mimo to zamieszkała z malarzem.
Nicea, córka i powrót do Paryża
W 1918 roku para wyjechała na południe Francji. 29 listopada 1918 roku w Nicei Jeanne urodziła córkę, której nadano to samo imię – Jeanne. Wiosną 1919 roku wrócili do Paryża i zamieszkali przy rue de la Grande-Chaumière. Jeanne wkrótce znów zaszła w ciążę, a zdrowie Modiglianiego szybko się pogarszało.
Tragiczny styczeń 1920 roku
Modigliani zmarł 24 stycznia 1920 roku w szpitalu de la Charité na gruźlicze zapalenie opon mózgowych. Miał 35 lat. Jeanne, będąca w ósmym miesiącu ciąży, nie potrafiła pogodzić się z tą stratą. Rodzina zabrała ją do swojego mieszkania, a dwa dni po śmierci Modiglianiego rzuciła się z okna na piątym piętrze. Miała zaledwie 21 lat.
Rodzina Jeanne obarczyła Modiglianiego winą za jej śmierć i pochowała ją na cmentarzu w Bagneux. Dopiero w 1930 roku, na prośbę brata malarza, Emanuele, jej szczątki przeniesiono na cmentarz Père-Lachaise, by mogła spocząć obok Modiglianiego. Na nagrobku Jeanne widnieje napis: „oddana towarzyszka aż do najwyższego poświęcenia”.
Co stało się z córką Modiglianiego?
Osierocona Jeanne Modigliani (1918–1984) została wychowana przez siostrę malarza, Margheritę, we Florencji. Dorastała, niewiele wiedząc o rodzicach. Jako dorosła kobieta zaczęła zbierać informacje o ich życiu, została historyczką sztuki i w 1958 roku wydała biografię ojca „Modigliani. Człowiek i mit”.
Portrety Jeanne Hébuterne
Modigliani namalował Jeanne ponad 20 razy – z charakterystyczną wydłużoną szyją, owalną twarzą i często migdałowymi oczami bez źrenic. Jeden z tych portretów opisałam we wpisie „Jeanne Hébuterne” (1919). Jeanne również portretowała Modiglianiego.


Gdzie zobaczyć obrazy Modiglianiego w Paryżu?
- Muzeum Oranżerii – kilka portretów w kolekcji Waltera-Guillaume’a, m.in. portret marszanda Paula Guillaume’a.
- Musée d’Art Moderne de Paris.
- Cmentarz Père-Lachaise – wspólny grób Modiglianiego i Jeanne (kwatera 96).
Centrum Pompidou, które również ma w kolekcji prace Modiglianiego, jest zamknięte z powodu remontu do 2030 roku. Więcej o samym malarzu przeczytasz we wpisie Amedeo Modigliani.
Chcesz zobaczyć Modiglianiego na żywo?
W przewodniku „Od Luwru po ukryte perełki” zebrałam 31 najciekawszych muzeów sztuki w Paryżu – z praktycznymi wskazówkami, co zobaczyć i jak zaplanować zwiedzanie.


