„Lapin-Agile” – kabaret na Montmartre

"Lapine Agile" był jedną z najstarszych gospód z ogródkiem na wzgórzu Montrmartre. Tak na prawdę to dawny zajazd woźniców przekształcony na początku 80 lat XIX wieku w kabaret literacko-artystyczny. Twórcą tej przemiany był Andre Gill - rysownik-humorysta oraz poeta. To właśnie on był autorem godła kabaretu - figlarnego królika wyskakującego z rondla z butelką wina w łapie.

W tamtym czasie gospoda nosiła nazwę "Gospoda Morderców". Stanowiło to aluzję dla obrazów, które przyozdabiały salę przedstawiające wyczyny głośnego zbrodniarza końca Drugiego Cesarstwa - Troppmana. Lokal odwiedzało bardzo zróżnicowane towarzystwo. Andre Gill deklamował wiersze atakujące burżuazję, policję i armię. Choć mieszkańcy często nie zwracali na to uwagę.

"Lapin-Aguile", położony na rogu ulic des Saules i Saint-Vincent był jednopiętrowym domkiem pokrytym płaskimi dachówkami. Wewnątrz znajdował się pokoik z kontuarem, a za nim znajdowała się duża sala z kominkiem. Przed budynkiem był ogródek i ocieniony wielką akacją taras.

W 1886 roku lokal przejęła tancerka "Elysee - Montmartre" Adela. Była to charda dziewczyna o niespożytej energii. Potrafiła sobie doskonale poradzić z podejrzaną klientelą jaką dostała w spadku. W celu uczczenia pamięci poprzedniego właściciela nadała gospodzie nazwę" Cabaret-du-Lapin-A.Gill" (Kabaret Królik Gill'a) . Jednak bywalcy, mieszkańcy Wgórza  szybko przerobili nazwę na "Cabaret-du-Lapin-Agile" (Kabaret zwinny królik).

W roku 1903, po siedemnastu latach Adela sprzedała lokal. Jego nabywcą został Aristide Bruant, który zdążył już dorobić sie fortuny w "Mirliton" i posiadał wolne środki do ulokowania. Dodatkową zaletą był fakt, że mieszkał po drugiej stronie ulicy Saint-Vincent, więc doglądanie lokalu nie było zbyt uciążliwe. Prowadzenie kabaretu powierzył jednak Fredem'u (Frederic Gerard)

"W Lapin Aguile" Pablo Picasso 1905 - w tle na gitarze Frede.
"W Lapin Aguile" Pablo Picasso 1905 - w tle na gitarze Frede.

Frede w pierwszej kolejności zajął się usunięciem opryszków. Była to ciężkie zadanie i trwało aż do 1918 roku. Zmienił również wystrój lokalu. Owinął żyrandole czerwonymi chustami uzyskując czerwonawy półmrok, a na ścianach pociemniałych od dymu tytoniowego umieścił obrazy zaprzyjaźnionych z nim malarzy. Choć trzeba przyznać, że dzieła genialne często sąsiadowały z kiczami. Ze znanych artystów można było spotkać prace Zuzanny Valadon, Picassa (np. autoportret jako Arlekina) czy Utrilla.

W dni powszednie nie było wielu gości. Można było w spokojnej atmosferze zasiąść przy stoliku i porozmawiać. W sobotę i w niedzielę za to w kabarecie wrzało. Schodzili się głównie goście spoza dzielnicy, przekrój paryskiego społeczeństwa - drobnomieszczanie, utrzymanki z kochankami, eleganciki w poszukiwaniu przygody jednego wieczoru.  W powietrzu panował odór absyntu, piwa i wina. Pomieszczenie potrafiło pomieścić 100 osób. Miejsce było atrakcją, gdyż można było się otrzeć o świat artystów. Częstym gościem był Picasso, który przybywał w towarzystwie takich jak znanych osób jak poeta Guillaume Apollinaire czy Max Jacob.  Do kabaretu zaglądali również Amedeo Modigliani oraz Maurice'a Utrillo. Obaj nie stroniący od alkoholu i znani z pijackich imprez. Kabaret Lapin Agile był z resztą częstym motywem obrazów Utrill'a.

Po pierwszej wojnie światowej zakończył się heroiczny rozdział historii lokalu. Stał się raczej jednym z elementów folkloru Montrmartre - i tak pozostało do dziś.

Źródło: "Montmartre w czasach Picassa 1900-1910", Jean Paul Crespelle, - Państwowy Instytut Wydawniczy 1987 rok.

 

Obraz autorstwa Maurice'a Utrillo
Obraz autorstwa Maurice'a Utrillo

"Gospoda Morderców" - to w oryginale "Le Cabaret des Assassins". Słowo Cabaret pierwotnie po francusku oznaczało gospodę i dopiero przez rozszerzenie treści tego wyrazu, obejmującego również występy artystyczne, nabrało ostatecznie znaczenia jakie znamy dziś.

Lapin Aguile około 1880-90 roku
Lapin Aguile około 1880-90 roku

cabaret-le-lapin-agile_1004091

Picasso nigdy nie zapomniał miejsca swojej młodości. W 1936 roku przy jednej ze swoich regularnych wizy na Montmartre przyszedł odwiedzić Fredego W "Lapin Aguile". Zmarł kilka miesięcy później.

montmartre-lapin-agile

Gdy Aristide Bruant wrócił w swoje rodzinne strony do Courtenay praktycznie rzecz biorąc pozostawił lokal Fredemu. Przed śmiercią - zapisał mu go w spadku.

Au Lapin Agile

22 Rue des Saules, 75018 Paris, Francja

Oficjalna strona internetowa