Gustave Caillebotte

Caillebotte uważany był za twórcę, którego nie sposób jednoznacznie zaklasyfikować. Tak jak impresjoniści porzucił styl akademicki aby poszukiwać własnego sposobu wyrazu. W przeciwieństwie do wielu swoich kolegów, dzięki zamożnemu pochodzeniu mógł bez przeszkód poświęcać się swojej pasji. Zmarł jednak przedwcześnie - w wieku 45 lat.

Gustave Caillebotte urodził się 19 września 1848 roku w Paryżu. Jego rodzice mieszkali wówczas w przy rue Saint-Denis 160, chociaż rodzina Gistave w rzeczywistości pochodziła z Normandii. Martial, ojciec Gustave, prowadził rodzinną firmę – posiadał monopol na dostawę sukna dla armii francuskiej. Oprócz tego pełnił funkcję sędziego Trybunału Handlowego. Gustave był najstarszym z dzieci i miał jeszcze dwóch braci: Rene i Martiala, oraz przyrodniego brata Alfreda (z wcześniejszego małżeństwa ojca). Rodzinie powodziło się bardzo dobrze finansowo, co pozwoliło w 1850 roku na przeniesienie się do obszernej willi z ogrodem przy rue du faubourg Saint-Denis 152. Z kolei w 1868 roku rodzina wprowadza się do specjalnie zbudowanej rezydencji przy rue de Miromesnil 77.

The Floor Scrapers *oil on canvas *102 x 146,5 cm *signed b.r.: GCaillebotte. / 1875.
„Cykliniarze” Gustave Caillebotte, 1875, Muzeum Orsey, Paryż

Gustave uczęszczał do renomowanego liceum Louis-le-Grand. Był bardzo dobrym uczniem,

"Ulica paryska w deszczu" 1877 Gustave Caillebotte, Art Institute Chicago
„Ulica paryska w deszczu” 1877 Gustave Caillebotte, Art Institute Chicago

szczególne uzdolnienia przejawiał do przedmiotów humanistycznych. Następnie studiował prawo na Sorbonie, w 1870 roku uzyskując licencjat.

Nie wykazywał jednak zainteresowania interesami rodzinnymi, które jak się spodziewano obejmie po ojcu. Gustave  od dwunastego roku życia pasjonuje się rysunkiem i malarstwem. Kończąc studia na poważnie planuje poświęcić się sztuce. Na szczęście nie budzi to sprzeciwu ojca. Wręcz przeciwnie – dobudowuje on nawet dla syna specjalnie atelier przy rezydencji.

W 1870 roku realizację planów rujnuje Gustavovi  wojna francusko-pruska. Zostaje  zmobilizowany. Zdemobilizowany na początku 1871 roku wraz z braćmi wyjechał do Szwecji i Norwegii. Po powrocie postanowił przystąpić do egzaminu konkursowego na Ecole des Beaux-Arts. W przygotowaniach pomagał mu malarz, członek Akademii Lon Bonnat (1833-1922).

"Młody mężczyzna przy pianinie" Gustave Caillebotte,1876, zbiory prywatne
„Młody mężczyzna przy pianinie” Gustave Caillebotte,1876, zbiory prywatne

Jednak Gustave nie bardzo jest zainteresowany malarstwem akademickim. A jego twórczość zdradza cechy charakterystyczne dla impresjonizmu. W marcu 1973 roku zdał pomyślnie egzamin końcowy na Akademii Sztuk Pięknych, ale nie pozostał w niej długo. Co raz bardziej ciągnęło go do kręgu impresjonistów, choć zważywszy na jago zamożne pochodzenie odróżniał się od tego grona. Do środowiska wprowadził go Edgar Degas, malarz również pochodzący z klasy zamożnej.

Caillebotte nie uczestniczył jednak jeszcze w pierwszej wystawie impresjonistów w 1874 roku. W 1876 roku Auguste Renoir i Henri Rouart osobiście zaprosili go do udziału w drugiej wystawie. Z ogromną energią włączył się do prac organizacyjnych. Caillebotte dość długo starał się być wierny stowarzyszeniu. Malarze mieli umowę, że nie wystawiają swoich prac na o Salonie wyrażając tym samym swoją solidarność w zamiłowaniu do nowej, piętnowanej techniki. Jednak ze względu na splendor jaki w dalszym ciągu towarzyszył oficjalnym wystawom, po pewnym czasie wielu z nich zaczynało mieć wątpliwości co do trafności takiej decyzji. Caillebotte usiłował nie dopuścić do rozłamu – choć niestety bez sukcesu.

W kolejnych latach na Gustave spadło dużo prywatnych nieszczęść. W 1876, w dwa lata po śmierci ojca stracił dwudziestosześcioletniego brata

"Partia bezika" Gustave Caillebotte, 1881, zbiory prywatne
„Partia bezika” Gustave Caillebotte, 1881, zbiory prywatne

Rene, co bardzo przeżył. W 1878 roku zmarła z kolei jego matka. Bracia pozostali więc spadkobiercami ogromnej fortuny. Gustave i Martial sprzedali rezydencję przy Miromesnil i przenieśli się do mieszkania przy bulwarze Haussmanna. W tamtych czasach zaczęli wspólnie kolekcjonować znaczki pocztowe, które po latach sprzedali gdy osiągnęły niebywałą wartość 400 tys franków (32 mln franków dziś)

"Mężczyzna na balkonie" Gustave Caillebotte,, 1880, zbioryprywatne
„Mężczyzna na balkonie” Gustave Caillebotte,, 1880, zbiory prywatne

W tym samych czasie Gustave zaczął poświęcać się także swojej innej pasji – żeglarstwu. Zapisał się do klubu, uczestniczył w zawodach, zdobywał nagrody. Tak więc osiągnąwszy status rentiera mógł przeznaczać swój czas na malarstwo, żale, filatelistykę. Wciąż nie opuszczał w potrzebie swoich przyjaciół. Pożyczki u niego zaciągali Monet, Renoir, Pissarro

Gustave przez wiele lat walczył o utrwalenie pozycji impresjonistów. Wobec nieustających konfliktów, w końcu odpuścił. W 1881 roku pisał „Jestem zniechęcony, wycofuję się, jak Degas”

Od 1888 roku Caillebotte wycofał się z życia miejskiego. Zamieszkał w Petit Gennebilliers, miejscowości

"Żaglówki w Argenteuil" Gustave Caillebotte,, 1888, Muzeum Orsey, Paryż
„Żaglówki w Argenteuil” Gustave Caillebotte, 1888, Muzeum Orsey, Paryż

położonej nad Sekwaną. Kupił tam willę z dużym ogrodem. Zamieszkał wraz z młodszą o jedenaście lat aktorką Charlotte Berthier, która poznał krótko po nabyciu domu.

W Petit Gennevilliers oddawał się w dalszym ciągu malarstwu. Często gościł swoich przyjaciół – Moneta, Renoira i innych. Zaczął również aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym – został nawet wybrany radnym.

Jego beztroskie życie nie trwało jednak długo. 21 lutego 1894 roku zmarł nagle, prawdopodobnie na skutek wylewu do mózgu. Miał zaledwie 45 lat. Ceremonia pogrzebowa odprawiona została przez jego przyrodniego brata Alfreda i odbyła się w kościele Notre-Dame-de-Lorette. Tłum był tak liczny, że wieli bliskich przyjaciół malarza stało w przedsionku kościoła.

Gustave swoją bogatą kolekcję obrazów, które skupował za swojego życia, przekazał w testamencie państwu francuskiemu.

Źródło: Wielcy Malarze Ich życie, inspiracje i dzieło – Gustave Caillebotte, Eaglemoss Polska Sp z o.o.